Post-mortem: Cách biến sai thành quy trình – và vì sao startup cần học điều này trước khi scale
Tại KisStartup, khi làm việc với các đội trong chương trình TechBloom, chúng tôi luôn nói một câu:
“Sai không đáng sợ. Không có hệ thống để học từ sai lầm mới đáng sợ.”
Post-mortem không phải là “ngồi kể tội nhau”.
Đó là công cụ để biến trải nghiệm đau đớn thành tài sản tổ chức.
“Sai không đáng sợ. Không có hệ thống để học từ sai lầm mới đáng sợ.”
Post-mortem không phải là “ngồi kể tội nhau”.
Đó là công cụ để biến trải nghiệm đau đớn thành tài sản tổ chức.
Team giai đoạn sớm: ít người nhưng đúng vai
Trong rất nhiều startup giai đoạn sớm, vấn đề không phải thiếu người, mà là có người nhưng sai vai.
Team đông lên rất nhanh, nhưng sản phẩm vẫn loay hoay, khách hàng vẫn mờ nhạt.
Tại Techbloom, chúng tôi luôn nhấn mạnh một nguyên tắc nghe có vẻ “ngược đời”:
Startup dưới 1 năm tuổi càng ít người, nếu đúng vai, càng có cơ hội sống sót.
Team đông lên rất nhanh, nhưng sản phẩm vẫn loay hoay, khách hàng vẫn mờ nhạt.
Tại Techbloom, chúng tôi luôn nhấn mạnh một nguyên tắc nghe có vẻ “ngược đời”:
Startup dưới 1 năm tuổi càng ít người, nếu đúng vai, càng có cơ hội sống sót.
Những startup giải quyết “bài toán lớn” của nhân loại và quốc gia: khi khởi nghiệp trở thành hạ tầng cho tương lai
Trong làn sóng khởi nghiệp toàn cầu những năm gần đây, ngày càng rõ một nhóm startup không bắt đầu từ câu hỏi “bán được gì nhanh nhất”, mà từ câu hỏi lớn hơn nhiều: điều gì đang đe dọa sức khỏe con người, sự bền vững của hành tinh và khả năng phát triển dài hạn của các quốc gia. Những startup này thường được xếp vào nhóm human & planetary health – các mô hình đổi mới sử dụng deep tech để giải quyết các thách thức mang tính hệ thống như khí hậu, năng lượng, thực phẩm, y tế, bất bình đẳng, được khung hóa rõ ràng trong 17 Mục tiêu Phát triển Bền vững (SDGs) của Liên Hợp Quốc .
Điểm khác biệt căn bản của nhóm này là: họ không nhắm tới một “pain point nhỏ” của thị trường, mà tiếp cận các grand challenges – những vấn đề mà nếu không giải quyết, chi phí xã hội và kinh tế sẽ vượt xa khả năng chịu đựng của cả thị trường lẫn nhà nước.
Điểm khác biệt căn bản của nhóm này là: họ không nhắm tới một “pain point nhỏ” của thị trường, mà tiếp cận các grand challenges – những vấn đề mà nếu không giải quyết, chi phí xã hội và kinh tế sẽ vượt xa khả năng chịu đựng của cả thị trường lẫn nhà nước.
Founder càng bận càng dễ thất bại
Vì startup không chết vì thiếu việc – mà chết vì làm sai việc
Trong các chương trình ươm tạo, chúng tôi gặp rất nhiều founder cực kỳ chăm chỉ. Lịch kín, việc dày, Slack đỏ thông báo, họp từ sáng tới tối.
Nhưng nghịch lý là:
Founder càng bận, rủi ro thất bại càng cao.
Không phải vì họ lười.
Mà vì họ bận không đúng tầng việc của một founder.
Trong các chương trình ươm tạo, chúng tôi gặp rất nhiều founder cực kỳ chăm chỉ. Lịch kín, việc dày, Slack đỏ thông báo, họp từ sáng tới tối.
Nhưng nghịch lý là:
Founder càng bận, rủi ro thất bại càng cao.
Không phải vì họ lười.
Mà vì họ bận không đúng tầng việc của một founder.
Startup chết vì yêu công nghệ hơn yêu khách hàng
Rất nhiều startup, đặc biệt là startup công nghệ, không thất bại vì thiếu năng lực kỹ thuật. Trái lại, họ thất bại chính vì quá giỏi công nghệ – giỏi đến mức tin rằng một giải pháp kỹ thuật tốt tự nó sẽ tạo ra thị trường.
Đây là một trong những “cái bẫy ngọt ngào” nhất của người làm startup.
Đây là một trong những “cái bẫy ngọt ngào” nhất của người làm startup.
Việt Nam lần đầu công bố báo cáo đánh giá mức độ sẵn sàng về đạo đức AI
Ngày 27/10 tại Tuần lễ Số Quốc tế ở Ninh Bình, Việt Nam đã lần đầu công bố Báo cáo Đánh giá mức độ sẵn sàng trong việc thực hiện các khuyến nghị của UNESCO về Đạo đức trí tuệ nhân tạo.
